Bet-Szemesz to starożytne miasto położone na pograniczu terenów izraelskich i filistyńskich. W Biblii pojawia się między innymi w opowiadaniu o Arce Przymierza oraz w kontekstach związanych z epoką sędziów. Miejsce to jest ważne także dla archeologii biblijnej, ponieważ odkrycia z tego obszaru pomagają lepiej zrozumieć realia świata Biblii.
Hagada to księga używana podczas sederu paschalnego, zawierająca teksty, modlitwy, błogosławieństwa i opowieść o wyjściu Izraelitów z Egiptu. Pomaga ona przeżyć Pesach nie tylko jako wspomnienie wydarzeń z przeszłości, ale jako doświadczenie żywej pamięci wspólnoty. Dzięki Hagadzie uczestnicy wieczerzy paschalnej mogą lepiej rozumieć sens poszczególnych znaków i gestów.
Jan Chryzostom był jednym z najwybitniejszych kaznodziejów starożytnego Kościoła, żyjącym na przełomie IV i V wieku. Jego przydomek oznacza „Złotousty” i nawiązuje do niezwykłej siły jego nauczania. Jest znany między innymi z homilii paschalnej, odczytywanej do dziś w liturgii wschodniego chrześcijaństwa.
Meliton z Sardes był biskupem i pisarzem chrześcijańskim żyjącym w II wieku. Najbardziej znany jest z homilii paschalnej, w której ukazywał związek między żydowską Paschą a męką, śmiercią i zmartwychwstaniem Chrystusa. Jego pisma należą do ważnych świadectw wczesnochrześcijańskiej refleksji nad znaczeniem Paschy.
Pesach to żydowskie święto upamiętniające wyjście Izraelitów z Egiptu i ich wyzwolenie z niewoli. W tradycji biblijnej wiąże się z ofiarą baranka paschalnego oraz z nocą, w której Bóg „ominął” domy Izraelitów. W judaizmie Pesach jest jednym z najważniejszych świąt, a w chrześcijaństwie stanowi istotne tło dla rozumienia Ostatniej Wieczerzy i misterium paschalnego Jezusa.
Rosz ha-Szana to żydowski Nowy Rok, obchodzony na początku miesiąca tiszri. Święto to rozpoczyna okres refleksji, rachunku sumienia i duchowego przygotowania do Jom Kipur. W tradycji żydowskiej Rosz ha-Szana jest czasem modlitwy, pamięci o Bożym panowaniu oraz słuchania głosu szofaru, który wzywa do nawrócenia.
Seder to uroczysta wieczerza sprawowana podczas święta Pesach według określonego porządku. Jej nazwa oznacza właśnie „porządek” i odnosi się do ustalonego układu modlitw, czytań, potraw oraz symbolicznych gestów. Seder przypomina o wyjściu Izraelitów z Egiptu i stanowi klucz do zrozumienia żydowskiego tła Ostatniej Wieczerzy.
Szofar to rytualny instrument wykonany najczęściej z rogu baraniego. W tradycji żydowskiej służy do ogłaszania ważnych momentów religijnych i wzywa do nawrócenia, pamięci oraz duchowej czujności. Najmocniej kojarzy się ze świętami Rosz ha-Szana i Jom Kipur, ale w szerszym sensie należy do symbolicznego świata biblijnego Izraela.
